Diversen


Tuinreis Brabant en Limburg 15 en 16 juni 2011

Woensdagochtend om 8.00uur vertrekken we met 33 deelnemers naar de 1e tuin in Middelbeers.

Aan boord heten reisleider Cees en chauffeur Willem ons van harte welkom. 

We hebben weinig last van de file en rond 9.30 verwelkomt mw Helma Kaag ons in haar boerderij met koffie en zelfgebakken taart. Dat smaakt prima! Mw Kaag heeft zichtbaar plezier in het tuinieren en het ontvangen van haar gasten. Na de koffie leidt ze ons met veel enthousiasme en humor door de tuin. Langs het kleine bospaadje aan de voorkant van het huis zien we een hele familie kabouters. Geboetseerd door mw Kaag zelf. Vanuit de tuin zien we het omliggende Brabantse landschap met de koeien van de buurman.  Vroeger stonden de koeien meestal op stal en dat vond mw Kaag jammer. Ze besloot een mooie fotoreportage van de koeien in de wei te maken en deze foto’s aan de buurman te geven. Sindsdien staan de koeien weer buiten in de zomer. ‘Een prachtig gezicht als ze in het voorjaar voor het eerst naar buiten gaan, dan dansen de koeien in de wei’; aldus mw Kaag.


Vreemde vogel


Samen met haar man en kinderen onderhoudt mw Kaag de tuin om de boerderij. Meneer Kaag maait het gras, de zoon knipt de haag, dochter veegt de stoep en mw Kaag doet de tuin en het ontwerp. Het onderhoud van de tuin kost haar 400 uur per jaar. De border vergroten doet mw Kaag het liefst als haar man niet thuis is… De schapen die vroeger aan de zijkant van het huis stonden, hadden het daar niet naar hun zin omdat ze geen mensen zagen .  De schapen verhuisden weer naar de voorkant.  De omheining voor de schapen werd weggehaald en op de achtergebleven paaltjes staan nu kleine vrolijke  beeldjes die mw Kaag zelf heeft gemaakt.  In het midden van dit tuinhoekje staat een aangeklede vogel met zonnebril. ‘En hoe denkt ge da’dezen vogel heet?’vraagt mw Kaag op z’n plat brabants. ‘Ne vrémde vogel!’:roep mw Kaag uit. In de halfschaduw groeit hier een mooie witte Persicaria polymorfa. Daarnaast zien we een lage rose Persicaria Bisorta en paars/witte Thalictrum ‘Elin’. De vrolijk bloeiende Campanula is hier waarschijnlijk gekomen door een ‘vogel zun poepie. ‘ aldus mw Kaag.
Onder de bloeiende tamme Kastanjeboom is een ‘bestrating  van betonnen boterkuipjes’ aan gelegd. Restjes beton die overbleven tijdens de verbouwing  werden in plastic boterkuipjes gegoten en na het drogen omgekeerd onder de boom gelegd. Toen de kinderen te groot waren voor  de zandbak en het zwembad ondergingen ook deze een metamorfose en werden omgetoverd in bloembakken.  Weliswaar onder protest van de kinderen.  Maar mw Kaag stoorde zich hier niet aan en zegt vrolijk: ‘We kunnen het toch altijd weer terug veranderen?’


Staatsloterij


In ’72 waaide een van de 3 lindebomen om en kwam op het dak terecht. Precies op de slaapkamer van haar zoon. Het dak was zwaar gehavend maar zoonlief sliep gewoon door. De eikenboom die hiervoor in de plaats kwam is van 1973, het jaar waarin onze dochter werd geboren. Zo onthoud ik hoe oud de bomen zijn. Tijdens de rondleiding komt het dak van de boerderij meerdere keren ter sprake. Na de restauratie van de boerderij was er geen geld meer om het rieten dak te vervangen en hoopt mw Kaag dat ze nog een keer de Staatloterij wint. Dat de restauratie van het dak hard nodig is, zien we aan de voorkant van de boerderij. Hier kun je door een zolderraampje naar binnen kijken én gelijk door het dak weer naar buiten.  Mw Kaag heeft op zolder vast voor een creatieve oplossing gezorgd. Zou ze onder dit gat in het dak de badkamer hebben gerealiseerd? De grassen en struikjes die óp het dak groeien, zorgen voor een wat bizar tafereel, maar het past wonderwel binnen het concept van mw Kaag.
Van Gend en Loos
Een bollenpakket van firma Bakker uit Hillegom moest ook voor wat kleur in de tuin gaan zorgen. Dus bestelt mw Kaag het pakket ‘Bijzonder dingen’ uit de duimdikke catalogus.  Begin april zou het pakket afgeleverd worden zodat de bollen direct de grond in konden. Mw Kaag wacht maanden maar tevergeefs. Na een kort briefje aan de firma Bakker, draait er op een warme zomerdag een grote bestelwagen van Van Gend en Loos het erf op. Werden de bollen na maanden wachten toch nog afgeleverd, maar waren ze weer vergeten een rekening te sturen. ‘Nooit meer iets van gehoord….nou bedankt dan maar!’ merkt mw Kaag droogjes op.

Hard werken


De pruimenboom voor het huis oogt een beetje zielig,  maar hij geeft wel  veel pruimen.  Aan de rand van de tuin staat een mooie tuinmuur die beschutting biedt tegen zon en  wind.  Mw Kaag:  ‘mijn zoon werkte destijds bij een steenfabriek en bracht deze 8000 stenen mee van zijn werk. Over een prijs werd niet gesproken met de baas; hij werkte er tenslotte hard genoeg voor, vond hij.  De  eierschalen gooi ik bij de Helleborus, die houden van kalk. Ernaast staat de vuurwerkplant ( Dictamnus albus) ofwel het essenkruid.
‘Ginne dorst mer’
Cees bedankt mw Kaag  voor haar rondleiding en met eenzelfde enthousiasme worden we uitgezwaaid als de bus koers zet naar cafe Vingerhoeds in Oirschot .

We worden getrakteerd op een uitgebreide lunch die we zelf van het buffet kunnen opscheppen. We eten buiten in de Biergarten en uitbater Leon vertelt in geuren en kleuren over de geschiedenis van Cafe Vingerhoeds. Hoe zijn groetmoeder Mieke hier de scepter zwaaide en voor haar klanten bepaalde dat twee borrels genoeg wasvoor dorstige klanten, want ‘Ge kunt ginne dorst mer hebbe, ge hed genog gehad.’ Grootmoeder Mieke werkte tot aan haar dood in 1989 in het café. Ze is 90 jaar geworden en een mooi bronzen beeld op het erf herinnert aan deze bijzondere uitbaatster. Het cafe is grondig gerestaureerd maar binnen ademt het nog de sfeer van vroeger. Het cafe is bekend tot in de verre omstreken. Dries van Agt was hier te gast met het hele kabinet.  Meer informatie op www. cafevingerhoeds.nl .


Na de lunch zijn we binnen enkele minuten al bij de Mariannehof. 

Hier onderhouden mw en dhr van Leuven een fraaie tuin met o.a. oude bomen.  De tuin is 180 m lang en vanaf het terras achter het huis is er een fraaie zichtas naar de 100 jarige beuk, achter in de tuin.  Mw v Leuven: ‘ We zijn hier 36 jaar geleden komen wonen en hebben toen deze blauwe regen geplant tegen de pergola.  De rozen bloeiden dit jaar al half april en de rododendrons zijn helaas al uitgebloeid.’ Maar in de tuin zien we nog genoeg bloeiende planten. Over de bijzonder bomen vertelt  Mw v Leuven: ‘  De ginko is al honderd jaar oud.  Verder staan in de tuin: een tulpenboom herkenbaar aan het blad dat ( met een beetje fantasie) de vorm heeft van een tulp, een zakdoekjesboom (Davidia involucrata), een schijnbeuk (nothofagus antarctica) uit Chil, een streepjes acer, een metasequoia , een clematis ‘Prinses Diana’, een pindakaasboom (Clerodendrum trichotonum) , Hartgespan (Leonurus cardiaca) een heel oud kruid, een judasboom (Cercis siliquastrum).
TIP:  100 dagen afrikaantjes helpt tegen aaltjes. Daarna kunt u weer nieuwe rozen plaatsen.
Dhr v Leuven zorgt voor de koffie. Ook hier met een heerlijke zelfgebakken kruidcake erbij.

 

We stappen in de bus en zetten koers naar het Limburgse Wijngoed Fromberg in Ubachsberg.  Hier proeven we verschillende Nederlandse wijnen en komen we meer te weten over het verbouwen van de druiven.


HISTORIE (info van www.fromberg.nl)


De wijnbouw wordt in Limburg snel populair. Al ruim 25 jaar is er weer wijnbouw in Nederlands Limburg. Tot de 19e eeuw was dat eigenlijk niets bijzonders. Het is, naar verluid, Napoleon II geweest, die de wijncultuur van de Limburgers uitroeide, ten faveure van de druivenplukkers in het heemland. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat er gewoon een aantal bar slechte zomers waren. En die maakten de druiven  zo zuur, dat overging op ander fruit, mett name appels. Maar we zijn terug, de laatste jaren ondersteund door erg goede zomers en als de verhalen over een mondiale temperatuurstijging bewaarheid worden zullen we daarvan ook kunnen genieten.
WIJNGOED FROMBERG
Een relatief nieuw wijngebied in Zuid-Limburg en een beetje verwijderd van haar collega’s. Fromberg-helling ligt in oostelijk zuid-Limburg en werd door Paul Wiertz aanvankelijk gebruikt voor de landbouw. Op wat oudere leeftijd, zo tegen zijn pensionering aan, wilde hij het eigenlijk wat rustiger aandoen, toch besloot hij in 1991 op deze helling wijnranken te planten. Dat deed hij overigens niet zonder voorkennis, want hij wist dat in de pre-Napoleontische tijd hier ook druiven werden geoogst en tot wijn werden geperst en verwerkt. Hij liet voor de zekerheid de bodem analyseren en zich adviseren door de Wijnacademie in het Duitse Geisenheim.
OP GOEDE GROND
We zitten goed met onze Fromberg. Natuurlijk is er het rustieke plaatje van bronsgroen eikenhout en vakwerkhuizen in het glooiend Limburgs landschap. Maar wat veel belangrijker is: onze 3 hectare grote wijngaard is de enige hellingwijngaard in Nederland die volledig naar de zuidelijke zon gekeerd ligt. En we beschikken over de hoogst gelegen wijngaard van Limburg. Onze bodem is verrukkelijke en mineraalrijke kalksteen, waarin de wortels van onze druivenstokken gemakkelijk doordringen en er snel een rijke verscheidenheid aan mineralen opnemen. De druivenstokken voelen zich thuis in deze kalksteen. In de tijd dat Nederland zee was bleef net ons topje Fromberg vrijwel droog. Deze helling ontbeert dus de zachtere en jongere mergel die elders ontstond op de waterbodem. U weet immers dat een stok die harder moet werken om voedsel te verwerven een rijker resultaat levert.
In 1991 besloten wij enkele duizenden prille druiveplantjes toe te vertrouwen aan de Fromberg, waarbij wij de voorkeur gaven aan een schakering van rassen: Riesling, Pinot Noir, Muller Thurgau, Auxerrois, Bacchus en Reichensteiner. Dit heeft ertoe geleid dat de eerste oogst reeds in 1993 binnen gehaald kon worden en schitterende wijnen van diverse soorten in 1994 het resultaat waren. We willen goede wijnboeren zijn, die goede wijn leveren van een constante kwaliteit. Zuid-Limburgse wijnen verwierven al laureaten en predicaten in het buitenland. 35 Jaar geleden dronk de Nederlander gemiddeld maar een liter druivegist per jaar. Nu zijn dat er al 17. Daarvan is, gelukkig noodgedwongen, nog maar weinig eigen product. Maar is het niet wel al tijd dat onze wijn een eigen status krijgt? en een erkenning? Tijd dus voor een eigen Limburgs predicaat, een Appellation Limburgeoise Controlee, ofwel ‘ene richtige Limburgse wien van gegarandeerd goowe koomaaf’.



Na het bezichtiging van de ruimtes waar de wijn wordt geproduceerd, verlaten we in licht beschonken toestand de berg. Helaas is er geen tijd meer om de wijngaard te bezoeken.  Of we daar verdrietig over moet zijn is nog maar de vraag, want met een stijgingpercentage van 20-25% is de wijngaard eigenlijk alleen met  bergschoenen en mooi weer te beklimmen.

Rondje rond kerk
Chauffeur Wim koerst na het bezoek aan het wijnhuis in Noordelijke richting. In hotel La ville blanche in het witte stadje Thorn wacht ons een welkomstdrankje en het diner. Het eten in de sfeervolle eetzaal is prima en na het diner lopen een aantal deelnemers nog een rondje rond de indrukwekkende kerk van Thorn.

Subtropische cour


De volgende morgen zakken we na het ontbijt af naar het Zuid-Limburgse plaatsje Klimmen voor een bezoek aan de Limburgse hoeve ‘De Carishof’. De witte boerderij stamt  (deels) uit  1640 is zorgvuldig gerestaureerd en de tuin met evenveel zorg aangelegd en onderhouden.  We worden door de bewoners Hans, Henk en Matthijs hartelijk ontvangen op de cour (binnenplaats) van de hoeve. Hans verzorgt de rondleiding en vertelt over het ontstaan van de tuin nadat ze in 2002 de nieuwe bewoners werden. Om het authentieke stenen plaveisel  van de cour intact te laten heeft men ervoor gekozen om hier subtropische planten in bakken en potten plaatsen.  In het midden staat wel een dakplataan met zijn wortels in de grond. ’s Zomers fungeert deze als parasol en zorgt zo voor enige verkoeling. In potten staan o.a. een taxuspunt,  een boomvaren, kleine citrusboompjes, blauwe agapanthus, hortensia’s ‘Annabelle’ en een druif vol met kleine druifjes klimt tegen de muur.
 ’s Winters gaan alle potten in de glazen orangerie aan de achterzijde van het huis. Vroeger werd de cour als mestvaalt gebruikt en scharrelden de kippen hier rond. Het kippenhok en het luikje er naar toe is nog intact maar er is geen kip meer te bekennen.
Tip van Hans: Planten in potten hebben veel water nodig, dat weten we allemaal . Maar met het vele water spoelen ook meststoffen weg.  Dus potplanten regelmatig bemesten.
Maria en kind
Tegen de zijkant stonden eerst boerenhortensia’s maar daar was de grond te droog voor. Nu staat hier een taxushaag gecombineerd met buxus die het wel goed doet.  Als alternatief hebben we voor de haag een hortensia in een pot gezet. Het kleine Maria met kind-beeldje dat de zijkant van de hoeve siert lijkt uit het zelfde hout gesneden als de vakwerkbalken , maar is een souvenir uit Spanje.  En is meeverhuisd vanuit hun vorige huis. Langs de entree naar de tuin staan mooie hagen en ervoor grote witte bloeiende Annabellen en een Toscaanse jasmijn in een pot. Door een kleine poort komen we in de tuin aan de achterzijde van de hoeve. De tuin meet ca  4000m2, maar lijkt groter omdat deze overgaat in het omringende landschap. Er is bewust voor kleur gekozen maar geel en oranje zul je niet veel vinden, op een verdwaalde gele stokroos na. Daarnaast zorgen de groene hagen en het gazon in de tuin voor rust. De buxus hebben wel kopzorgen veroorzaakt. De geknipte vormen raakten vorig jaar beschadigd door de zware sneeuwval en ook waren er verschillende middeltjes nodig om ziektes in de buxus te bestrijden. Tip: ook buxus in de volle grond heeft mest nodig.
Hans: ’Langs de zijkant huis mogen de drie lindes vrij groeien omdat we het leiden van de lindes op deze plaats niet mooi vonden.  Bij een echte boerderij hoort natuurlijk ook een echte paardenkastanje en kocht we een fraai volwassen exemplaar. Helaas werd de boom ziek en zochten we contact met Landbouwuniversiteit in Wageningen en kregen we het advies om vooral niets te doen en af en toe een aai over de stam te geven en ziedaar; het gaat alweer een stuk beter met de kastanje. ‘
Brood en vlaaien
Aan de zijkant van het terras staan drie mooie klimrozen te bloeien. Ze worden langs een stok geleid en rusten op een ronde spiraal. Hans: ‘Ook het bakhuis in de tuin is volledig gerestaureerd en is nu een sierraad voor de tuin. Vroeger kwamen hier de vrouwen uit het dorp één keer per week hun brood en vlaaien bakken en wisselden gelijk alle nieuwtjes uit. Nu is het een handige opbergplaats voor het tuingereedschap.


Uit eigen tuin


In de achterste tuinkamer is een kleine boomgaard gerealiseerd met oa. kweepeer, oerappel, peer, morellen, kersen, vlier en een notenboom. Om de boomperken is een raster van wilgentenen gevlochten.  Hierbinnen staan narcissen en zijn korenbloemen en klaprozen gezaaid. Dit laatste is nog geen groot succes omdat de grond hiervoor te vruchtbaar is. De dahlia’s in de border worden in de oranjerie voorgetrokken in het voorjaar.  Voor sommige planten, zoals de agapanthus, is het te licht of te warm in de glazen orangerie en krijgen daarom ’s winters een plaatsje op de donkere zolder.
Hans: ‘We vonden het leuk om een aantal druiven te planten omdat dit bij Limburg hoort, maar we hebben nog geen eigen wijn kunnen maken.  Alle vruchten die we in de tuin plukken verwerken we in bijv. chutneys en jam. De natuurlijke vijver was vroeger de drinkplaats voor het vee.  De zwanenbloem in de vijver geeft aan dat het water van een goede kwaliteit is. De vijver trekt wilde eenden in het voorjaar. Maar helaas ook veel roofvogels die het op de jonge eendjes hebben voorzien.’
Limburgs landschap
‘We ontvangen hier  veel gasten en dat stimuleert om alles goed bij te houden.  De eerste keer kwamen er al 300 mensen kijken!’ eindigt Hans zijn interessante en levendige rondleiding. Dan is het tijd voor koffie en thee. Op het terras verzorgt Henk de koffie en thee met (alweer) een heerlijk stuk cake en laten deze prachtige tuin op ons netvlies inwerken. Voor de liefhebbers verkoopt Mathijs zelfgemaakte chutneys, dressings en jammetjes gemaakt van fruit uit eigen tuin. We genieten nog even van deze bijzonder tuin met mooie zichtlijnen en de doorkijkjes naar het berkenbosje, over de vijver en over het glooiende Limburgse landschap in de verte.  Maar ook aan dit feestje komt een einde en worden we hartelijk door de heren uitgezwaaid

.
Rondje van de zaak


In Landgraaf is er nog voldoende tijd om het uitgestrekte landenpark Mondo Verde te bekijken nadat we hier de lunch hebben gebruikt in een Toscaane eetzaal . Het park ligt in een mooie groene vallei en hoewel het in de rest van het land noodweer is, houden wij het wonder boven wonder droog.
In Hoogerheide wacht ons nog een uitgebreid afscheidsdiner en via de St. Philipsdam in Zeeland komen we netjes op tijd aan in Melissant. Vlak voor de garage van Mijnders geeft Willem, de chauffeur, nog een rondje van de zaak ( op de rotonde!) en zingen we uit volle borst mee met het chantykoor dat uit de luidsprekers klinkt.  Cees overhandigt de chauffeur een kleine attentie en verontschuldigt zich tegenover de deelnemers dat hij geen betere chauffeur kon vinden. 

We kunnen met elkaar terugkijken op twee fantastische dagen!  


meer

 

 

 

13
Dec
Westlandse buitenplaatsen van weleer
06
Dec
De kracht van kruiden - Blik op de tuin no. 879